اسكندر بيگ تركمان

مقدمه 6

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )

آماده ساختم و مجلّد دوم در پايان سال 1335 منتشر شد . چندى نگذشت كه آن چاپ ناياب شد . پس به همّت همان ناشر با همكارى كتابفروشى تأييد اصفهان - كه از آغاز در نشر كتاب مشاركت داشت - به تجديد چاپ رسيد ( 1350 ) . اين دو چاپ در طول اين مدت ظاهرا به طور اغلب مورد استناد و ارجاع كسانى بوده است كه در مباحث تاريخ صفويه مقاله و كتاب نشر كرده‌اند . ازين پس كمتر به چاپ سنگى مراجعه شده زيرا فاقد فهرست اعلام است و دشواريهاى ديگر هم دارد . نسخ خطى عالم آراى عباسى متعدّد است . دوستم و همكارم احمد منزوى در « فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى » ( جلد ششم ، ص 4355 - 4360 ) يكصد و شانزده نسخه از آن كتاب را تا سال 1353 بر اساس فهرستهاى منتشر شدهء كتابخانه‌ها شناسانيده و اقدام آنها در آن مأخذ از آن سال 1043 به قلم آمده است . پس از آن هم نسخه‌هايى چند در فهرستهاى جديد به معرفى در آمده است . طبعا اگر روزى صاحب همّتى پيدا شود كه بخواهد اين متن گرانقدر را با نسخه‌اى معتبر و اساسى به تصحيح انتقادى درآورد ناگزير خواهد بود كه ميان نسخه‌هاى كتابت شده تا سال 1060 را تطبيق بدهد و وجود اختلافها را كه متنوع و متعددست به ثبت برساند . مخصوصا ضبط اعلام مشكوك و مخدوش و مغلوط را مشخص سازد . راجر سيورى R . Savory متخصص و متتبع نامور تاريخ عصر صفوى موقعى كه به دعوت دكتر احسان يار شاطر به ترجمهء انگليسى اين كتاب پرداخت همين چاپ امير كبير را اساس كار خود قرار داد . در مقدمه متذكر آن شده و ضمنا گفته است كه در موارد اشكال به نسخه‌هاى كيمبريج و موزهء بريتانيا نگريسته است .